2.5.2 Przełożenie przekładni

2.5.2  Przełożenie przekładni

 Przełożenie jest podstawową wielkością charakteryzującą przekładnie. Jest to stosunek prędkości kątowej wału napędzającego ω₁ do prędkości kątowej wału napędzanego ω₂,według wzoru:

i₁₂ = ω_1/ ω₂

lub odpowiednio, stosunek liczby obrtotów w jednostce czasu, wału napędzanego n₁ do liczby obrotów n₂ wału napędzanego,według wzoru:

i₁₂ = n₁/n­₂

Zależność ta wynika z podstawienia:

ω = 2Π/60*n = Π/30*n

Można też przełożenie wyrazić za pomocą parametrów geometrycznych kół uwzględniając zależność:

v = ω*r    r=d/2

gdzie:
v – liniowa prędkość obwodowa, która jest wspólna dla obu współpracujących kół [m/s]

d – średnica podziałowa koła zębatego [m]

ω – prędkość kątowa koła [1/s]

ω₁ = 2v/d₁    ω₂ = 2v/d₂

i­₁₂ = d₂/d₁

Na podstawie innych parametrów koła zębatego można wyznaczyć jeszcze jeden wzór na przełożenie, który jest wygodniejszy do obliczeń w przypadku przekładni zębatej.

 z – liczba zębów

p – podziałka zęba

p/Π = m – moduł zęba

powyższe parametry wiążerównanie:

d = z*p/Π = z*m

z tej zależności i wcześniej podanych zależności na przełożenie można wyznaczyć:

i₁₂ = d₂/d₁ = z₂*m/z₁*m = z₂/z₁

Przy określaniu niektórych przekładni można dodatkowo podać znak:

„-”oznacza, że zwroty prędkości kątowych wału czynnego i biernego są przeciwne (np. przekładnia o zazębianiu zewnętrznym)

„+” oznacza, że zwroty prędkości kątowych wału czynnego i biernego są zgodne (np. przekładnia o zezębieniu wewnętrznym)

Gdy |i₁₂|> 1 przekładnia służy do redukcji prędkości obrotowej (i zwiększania momentu) tzw. przekładnia redukcyjna (reduktor)

Gdy |i₁₂|< 1 przekładnia służy do zwiększania prędkości obrotowej tzw. przekładnia multiplikcyjna (multiplikator)