NASA: Nowy łazik – Curiosity – szykuje się na marsjańską misję.

Marsjańskie Laboratorium Naukowe, zwane potocznie łazikiem Curiosity (ang.Ciekawość) jest częścią Programu Eksploracji Marsa, który prowadzi NASA. Według planu misja ma rozpocząć się pod koniec 2011 roku (między 25 listopada a 18 grudnia) z przylądka Canaveral na Florydzie.

Na Marsa Curiosity ma przybyć w sierpniu 2012 roku i przebywać tam 23 miesiące (a dokładnie cały marsjański rok czyli 687 dni ziemskich).

Celem misji łazika Curiosity, “laboratorium na kółkach”, jest znalezienie odpowiedzi na pytanie czy na Marsie kiedykolwiek istniały warunki dla życia bakterii i warunki do zachowania śladów życia (jeśli faktycznie istniało na tej planecie).

1. Jakie są gabaryty łazika Curiosity?

Łazik jest wielkości Mini Coopera, a więc większy niż jego poprzednicy (Spirit, Opportunity i Sojourner, który był na Marsie w 1997 roku w ramach misji Pathfinder). Curiosity jest 2 razy dłuższy (ok. 2.8m) i 4 razy cięższy od Spirita i Opportunity. Dzięki temu ma udźwig 10 razy większy od swoich poprzedników. Odziedziczył po nich napęd 6-kołowy, system zawieszenia oraz system kamer zamontowany na maszcie, który służy ekipie naziemnej do wyboru miejsc eksploracji i drogi dojazdu do nich.

2. Gdzie i kiedy odbędzie się lądowanie Curiosity na Marsie?

W 2008 roku zawężono listę 30 potencjalnych lądowisk na Marsie do 4. W 2011 roku NASA wybierze z nich miejsce, które z geologicznego punktu widzenia jest najbardziej prawdopodobne, jeśli chodzi o zachowanie ewentualnych śladów życia (są to skupiska minerałów powstałych w warunkach wilgoci). Miejsce to musi być także bezpieczne do lądowania. Na ostatnich metrach łazik będzie lądował z pomocą spadochronu oraz liny wspierającej lądowanie. To najlepsza metoda lądowania dla tak ciężkiego łazika. Poprzednie łaziki lądowały z pomocą systemu poduszek powietrznych.

3. Wyposażenie

Łazik Curiosity będzie dysponował 10 instrumentami naukowymi do badania skał, gleby i atmosfery. Części skał będą odparowywane za pomocą lasera, a następnie, za pomocą innego instrumentu przeszukiwane w celu znalezienia związków organicznych. Te inne instrumenty to: montowane na maszcie łazika kamery do badania celów na odległość, montowane na ramieniu łazika instrumenty do pobierania próbek oraz montowane na pokładzie łazika instrumenty analityczne do określania składu próbek skał i gleby pobrane przy pomocy wiertarki proszkowej i czerpaka.

Zestaw instrumentów “Sample Analysis on Mars” (Analiza Próbek na Marsie) zawiera gazowy chromatograf, spektrometr masowy, spektrometr laserowy z możliwością identyfikacji substancji organicznych oraz określania zawartości różnych izotopów najważniejszych pierwiastków chemicznych (zawartość izotopów jest kluczowa do zrozumienia historii atmosfery i wód Marsa).

Kolejny na liście, CheMin, to instrument wykorzystujący do badań minerałów w pobranych próbkach dyfrakcję promieni rentgenowskich oraz fluorescencję.

Zamontowany na robotycznym ramieniu zaawansowany aparat fotograficzny będzie służył do robienia wysokiej rozdzielczości (pozwalającej na poznanie elementów o rozmiarach mniejszych od grubości ludzkiego włosa) zdjęć skał, gleby i ewentualnego lodu, nawet oddalonych sporo od łazika.

Na ramieniu znajdować się będzie także “the Alpha Particle X-Ray Spectrometer” (Rentgenowski Spektrometr Cząstek Alfa). Jego zadaniem będzie określanie zawartości różnych pierwiastków w skałach i glebie.

Do instrumentów badawczych należy także zaawansowana kamera zamontowana na maszcie na wysokości oczu człowieka, rejestrująca otoczenie łazika i nagrywająca wysokiej rozdzielczości filmy. Będzie można także korzystać z niej do oglądania nagranych materiałów.

Kolejny instrument to ChemCam, który za pomocą impulsów laserowych będzie odparowywał cienkie warstwy marsjańskich minerałów i gleby. ChemCam będzie składał się zarówno ze spektrometru do identyfikacji różnych typów atomów wznieconych przez promień lasera jak i teleskopu do robienia zdjęć otoczenia oświetlonego przez laser. Laser i teleskop będą znajdować się na maszcie i wraz z zamontowaną na nim kamerą informować naukowców, które z napotkanych obiektów najbardziej nadają się do badań.

Detektor Promieniowania (“Radiation Assessment Detector”) będzie badał promieniowanie obecne na powierzchni Marsa, co jest kluczowe dla planowania eksploracji planety przez ludzi oraz oszacowania umiejętności planety do chronienia ewentualnego życia.

Na dwie minuty przed lądowaniem łazika, inny instrument będzie służył do nagrywania wysokiej jakości materiałów wideo w kolorze w celu zbadania geologicznego kontekstu badań naukowych oraz dokładnego określenia miejsca lądowania Curiosity.

Ministerstwo Edukacji i Nauki Hiszpanii dostarczy łazikowi Stację Monitorowania Środowiska w celu pomiarów ciśnienia atmosferycznego, temperatury, wilgotności, wiatru i poziomu promieniowania ultrafioletowego. Partnerem badań za pomocą tej stacji jest Fiński Instytut Meteorologiczny.

Rosyjska Federalna Agencja Kosmiczna dostarczy instrument o nazwie “Dynamiczne Albedo Neutronów”, do pomiaru wodoru obecnego do głębokości jednego metra pod powierzchnią Marsa. Wykrycie wodoru może oznaczać obecność wody w postaci lodu lub wody związanej w minerałach.

Oprócz wymienionych instrumentów, na łaziku Curiosity będą znajdować się także m.in.: nawigacyjna kamera stereo, narzędzia do usuwania pyłu ze skał, do nabierania próbek gleby, wiercenia w skałach, pobierania z wnętrza skał pyłu skalnego powstałego po wierceniu, sortowania pobranych próbek według wielkości, dostarczania próbek do instrumentów badawczych.

4. Duże koła

Każde z 6 kół łazika Curiosity posiada niezależny elektryczny silnik napędowy. Dwa przednie i dwa tylnie koła posiadają także swoje własne silniki kierownicze. Dzięki temu łazik może obracać się w miejscu o 360 stopni. Średnica kół jest 2 razy większa od średnicy kół Spirita i Opportunity, dzięki czemu Curiosity będzie mógł pokonywać przeszkody o wysokości ponad 65cm.

5. Zasilanie łazika

Łazik wyposażony będzie w baterię jądrową – radioizotopowy generator termoelektryczny wytwarzający energię z radioaktywnego rozkładu plutonu 238. Curiosity będzie mógł spędzić rok na Marsie, dalej od równika, niż pozwalałyby na to baterie słoneczne. Dziennie Curiosity będzie mógł pokonywać 200m.

Zobacz filmiki pokazujące łazika Curiosity na stronie WWW NASA.

Źródło: http://www.nasa.gov/